Spring naar inhoud

Uitbreiding Artikel 1 met handicap en seksuele gerichtheid aangenomen door Eerste Kamer

De Eerste Kamer heeft ingestemd met het uitbreiden van artikel 1 van de Grondwet. Het eerste artikel van de Grondwet beschrijft gronden op basis waarvan niet gediscrimineerd mag worden. Met de beoogde uitbreiding wordt een verbod op discriminatie vanwege handicap en seksuele gerichtheid expliciet aan het artikel toegevoegd.

Daarmee vallen ze niet meer onder de formulering ‘of op welk grond dan ook‘, waar het artikel sinds de invoering in 1983 mee afsluit. Initiatiefnemers Vera Bergkamp (D66), Nevin Özütok (GroenLinks) en Kirsten van den Hul (PvdA) zijn verheugd met deze belangrijke stap.

Nevin Özütok (GroenLinks):  ‘Iedereen heeft het recht om zichzelf te zijn. En het zou vanzelfsprekend moeten zijn dat niemand gediscrimineerd wordt. Gelukkig hebben we vandaag weer een hele belangrijke stap gezet om de rechten en waardigheid van LHBTI’ers en mensen met een handicap te verankeren in de grondwet.'

Vera Bergkamp (D66): ‘Vandaag zetten we een belangrijke stap voor gehandicapten, lesbiennes, homo’s en biseksuelen en de hele samenleving. Nu de Eerste Kamer heeft ingestemd met het uitbreiden van artikel 1 van de Grondwet met twee discriminatieverboden met seksuele gerichtheid en handicap, stellen we een duidelijke norm. Discriminatie op deze twee gronden is onacceptabel. We laten als politiek zien dat we het belangrijk vinden dat we deze mensen beschermen. Omdat ze houden van wie ze houden, omdat ze zijn wie ze zijn. D66 zal zich ervoor blijven inzetten dat na de verkiezingen de uitbreiding van artikel 1 ook echt gaat gebeuren.‘

Kirsten van den Hul (PvdA):  ‘Anno 2021 worden er in Nederland nog steeds dagelijks mensen gediscrimineerd, omdat ze een handicap hebben, of omdat ze LHBT+ zijn. Dat mogen we nooit en ten nimmer accepteren. Deze mensen verdienen het om expliciet beschermd te worden door onze grondwet. Ik ben ontzettend blij dat we vandaag hier opnieuw een belangrijke stap in hebben kunnen zetten.‘

Met deze stemming in de Eerste Kamer ligt de weg vrij voor een definitieve wijziging van artikel 1 van de Grondwet in de zogeheten tweede lezing. Deze zal na de verkiezingen plaatsvinden, omdat over Grondwetswijzigingen altijd twee keer moet worden gestemd in zowel de Eerste als de Tweede Kamer, met minimaal een verkiezing ertussen. Initiatiefnemers D66, GroenLinks en PvdA zien er naar uit om de uitbreiding van artikel 1 na de Tweede Kamerverkiezingen van komende maart definitief te maken.

Wat betekent basisinkomen voor Nevin Özütok?

We moeten naar een ander stelsel toe. Laten we dat meteen goed aanpakken, zodat de verandering voor meer mensen beter gaat werken en een beter vangnet garandeert.

In de Tweede Kamer werk ik met hart en ziel aan emancipatie. Voor gelijkwaardige deelname aan de samenleving van alle burgers vind ik een basisinkomen noodzakelijk. Daarom ben ik ben blij dat het basisinkomen voor alle burgers nu onderdeel uitmaakt van het programma van GroenLinks.

Eén van mijn belangrijkste zorgen is dat de helft van de Nederlandse vrouwen voor hun inkomen afhankelijk zijn van de overheid of hun partner. Onbetaalde zorgtaken, zoals mantelzorg, worden het vaakst uitgevoerd door vrouwen. Als de partner wegvalt, komen vrouwen vaker in armoede terecht. Dat werkt later ook door in een kleiner pensioen. Hierdoor leven ook veel vrouwen op oudere leeftijd in armoede.

De standaard in Nederland is nog steeds een gezin met een werkende man en parttime werkende vrouw met zorgtaken. Hierop zijn bijvoorbeeld ook ons belastingsysteem, het onderwijs en de kinderopvang ingericht. Maar het systeem van dit man/vrouwhuishouden voldoet niet meer. Eén derde van alle huishoudens in Nederland bestaat namelijk uit eenoudergezinnen. Vaak is dat een moeder met jonge kinderen die in armoede opgroeien. Dit is een bijna vergeten groep die in beleid en regelingen van de overheid nauwelijks herkend en gehoord wordt.

De Toeslagenaffaire legt de scheuren in ons sociale stelsel bloot. Sociale zekerheid is verstrikt in fraude, informatieplicht en controles. Mensen met een uitkering worden steeds verder onder druk gezet. Om een indruk te geven over aantallen: van de 7,9 miljoen Nederlandse huishoudens krijgen er jaarlijks 5 miljoen een of andere toeslag. Dat gaat om huurtoeslag, zorgtoeslag, kinderbijslag, kindgebonden budget en kinderopvangtoeslag. De administratie en controles rond die toeslagen helpen mensen niet werkelijk vooruit. Integendeel, ze maken hen vaker inactiever en kwetsbaarder

“ Het stelsel is te complex geworden, met als vernederend ervaren controles. ”

Iedere keer moeten bewijzen dat je recht hebt op en behoefte aan een uitkering van de overheid leidt tot een stressvol bestaan. Om maar niet te spreken over ambtenaren die bij je thuis komen en die tandenborstels tellen. Of dat je gekort wordt op je uitkering omdat je moeder je boodschappen heeft betaald. Ook de mallemolen van re-integratie is pijnlijk. De sollicitatieplicht en verplichtte cursussen helpen langdurig werklozen over het algemeen niet sneller aan een baan. 

Wet- en regelgeving wordt te rigide toegepast. De menselijke maat is zoekgeraakt in de kluwen van uitvoeringsproblemen. Er zijn te veel mensen die vastlopen in deze complexe bureaucratie. Dat kan anders. Laten we het vereenvoudigen en rechtvaardiger maken: geef alle Nederlanders een basisinkomen dat rechtvaardiger is voor individuen.

We hebben daarnaast ook een antwoord nodig op toekomstige werkloosheid. Want steeds meer werk wordt geautomatiseerd en robotisering bedreigt in sommige sectoren de werkgelegenheid. Door een stukje zekerheid aan inkomen kunnen mensen zelf hun creativiteit en ondernemerschap aanspreken. Zo zal er nieuw creatief werk ontstaan.

Met zo veel voordelen van het basisinkomen kan ik niet anders dan zeggen: laten we snel de boel omgooien, zodat we klaar zijn voor onze toekomstige uitdagingen!